Głowica inaczej kapitel jest to najwyższa wieńcząca cześć kolumny, filara lub pilastra, plastycznie
ukształtowana w sposób dekoracyjny, stanowiąca element konstrukcyjny pośredni między podporą (kolumną, słupem, pilastrem) a elementami podpieranymi
(belkowaniem, sklepieniem).
Głowica, najbogatsza pod względem plastycznym część podpory, ulegała w różnych krajach oraz w różnych
okresach rozwoju kultury różnorodnym przekształceniom.
W architekturze starożytnego Egiptu stosowano głowice stylizowane o motywach
roślinnych; lotosowe, papirusowe i palmowe (w odmianach: pąkowej i kielichowej), w starożytnej Mezopotamii — o zgeometryzowanej formie plastycznej, a
w starożytnej Persji — o motywach zwierzęcych, W architekturze starożytnej Grecji występował w odniesieniu do każdego porządku architektonicznego
odrębny typ głowic:
- dorycki,
- joński,
- korynckl.
W
starożytnej architekturze rzymskiej oprócz typów głowic zaczerpniętych z architektury greckiej stosowano też głowice
toskańskie i kompozytowe. W architekturze bizantyjskiej głowice zasadniczo przekształcono dzięki wprowadzaniu impostu
(nasadnika), przez co powstała głowica tzw.
nasadnikowa. Głowice romańskie, początkowo o
prostych formach geometrycznych (
głowice kostkowe), przekształciły się potem w bogato dekorowane
głowice blokowo-kielichowe i kielichowe. W architekturze gotyku przeważały głowice o motywach
roślinnych — tzw.
pączkowe i liściaste. W architekturze nowożytnej, w związku z
ogólnym nawrotem do klasycznych form architektonicznych, głowicom nadawano również formy klasyczne, różnie stylizowane.