Jesteś w: Strona główna >> Encyklopedia >> F
Filar
Filar jest to:
- w architekturze romańskiej (bazyliW architekturze podpora
pionowa, spełniająca podobną rolę co kolumna (nieraz podobnie jak ona ukształtowana z bazą i głowicą), wykonana z kamienia, cegły lub betonu i mająca
przekrój wieloboczny (zwykle czworoboczny lub ośmioboczny). Filar jest w architekturze jednym z najstarszych elementów podporowo-dźwigających,
stosowanym już w starożytności (Egipt, Grecja, Rzym), Zyskał szczególne znaczenie i znalazł szerokie zastosowanie wraz z rozwojem i
rozpowszechnieniem techniki sklepień, zwłaszcza kopuły (Bizancjum). Bardzo istotną funkcję pełniłki o konstrukcji filarowej i filarowo-kolumnowej) oraz
gotyckiej, w której w związku z wprowadzeniem sklepienia krzyżowo-żebrowego i systemu przyporowego stał się jednym z głównych elementów
konstrukcyjnych, zwłaszcza w budowlach sakralnych. Dla architektury tej charakterystyczne są filary bardzo wysokie, o różnorodnym przekroju,
zwłaszcza filartzw. wiązkowy, konstrukcyjnie zespolony ze służkami, oraz tzw. przyporowy
— domurowany do ściany bocznej nawy świątyni lub jej absydy i w powiązaniu z zewnętrznym łukiem przyporowym podpierający nawę
główną. Filar przylegający do ściany i zespolony z nią nosi nazwę przyściennego,
częściowo zaś wtopiony w ścianę jest nazywany półfilarem. Istnieje również filar ścienny będący odcinkiem ściany prosi lub załamanej, zawarty między dwoma otworami, spełniający
funkcję słupa; rozróżnia się filary ścienne międzyokienne i międzydrzwiowe.
- W budownictwie mostowym pionowa podpora przęseł mostu, nosząca nazwą filaru mostowego, wykonywana zazwyczaj z kamienia lub betonu.W przypadku mostów rzecznych na ogół jest zaopatrzona od strony napływu wód w izbicę do rozbijania naporowej fali powodziowej oraz kry.