Jesteś w: Strona główna >> Encyklopedia >> C
Cegła
Cegła jest to wyrób budowlany w kształcie prostopadłościanu, klina, wycinka pierścienia kołowego
lub kształtki, formowany z gliny, piasku, cementu lub innych surowców mineralnych, który swoją wytrzymałość mechaniczną i odporność na wpływy
atmosferyczne uzyskuje przez wypalenie (cegła ceramiczna) lub naparza-
nie parą wodną pod ciśnieniem (cegła wapienno-piaskowa).
nie parą wodną pod ciśnieniem (cegła wapienno-piaskowa).
- Cegła ceramiczna jest jednym z najstarszych i najpopularniejszych materiałów budowlanych stosowanych w budownictwie od starożytności, np. w kulturach starożytnego Wschodu już od V tysiąclecia p.n.e. W Mezopotamii stosowano ją zarówno do celów konstrukcyjnych, jako cegłę surową (glina z domieszką asfaltu i sieczki) suszoną na słońcu, jak i cegłę wypalaną glazurowaną (głównie do dekorowania budowli), w Egipcie — jako cegłę surową z mułu nilowego (z domieszką sieczki), suszoną na słońcu, w Grecji i Rzymie —początkowo jako cegłę surową, bardzo długo suszoną (nawet przez pięć lat), a od okresu cesarstwa jako cegłę paloną. Cegłę surowa i palona była stosowana także w budownictwie starożytnych Indonezja). W średniowieczu cegła palona odgrywała wielką rolę w europejskiej architekturze bizantyjskiej, romańskiej i gotyckiej; w tej ostatniej zwłaszcza dekoracyjna cegła profilowana i cegła pokryta barwną glazurą . W Polsce cegłę paloną wprowadzono do budownictwa w pierwszej połowie XIII w. W okresie renesansu, baroku i później cegłę stosowano przede wszystkim jako materiał konstrukcyjny, nie zaś wykończeniowo-dekoracyjny. Kształty i wymiary cegieł zależały od miejsca oraz okresu ich produkcji i stosowania. Najstarsze cegły były sześcianami, a od średniowiecza — przeważnie prostopadłościanami. Od wieku XIX kształty i wymiary cegieł ustalane są przez normy przemysłowe; obec-nie znormalizowany wymiar cegły wynosi 250X120X65 mm. Współczesna cegła palona, zależnie od różnych okoliczności i czynników, występuje w wielu typach i odmianach. Zależnie od stopnia wypalenia rozróżnia się cegły:
- wiśniówkę (dobrze wypaloną),
- niedopałkę (niedostatecznie wypaloną, używaną do podrzędnych
robót budowlanych),
- zendrówkę (zbyt mocno wypaloną, o częściowo zeszklonej powierzchni, używaną do budowy
fundamentów i innych obciążonych części budowli),
- kopciałkę (okopconą sadzami w trakcie wypalania).
- Cegła wapienno-piaskowa (sylikatowa) jest wyrabiana z mieszaniny piasku i wapna palonego, formowanej i poddawanej działaniu pary wodnej pod zwiększonym ciśnieniem. Ze względu na łatwą dostępność i obfitość surowca oraz taniość produkcji (tańsza niż w przypadku cegły ceramicznej) cegła ta ma powszechne zastosowanie w budownictwie, jednakże nie może być używana do budowy murów podziemnych (np. fundamentów). Sposób wytwarzania cegły wapienno-piaskowej na skalę przemysłową został opracowany w 1880 r.