Ogrzewanie grawitacyjne jest to ogrzewanie, w którym obieg wody spowodowany jest
wyłącznie różnicą gęstości wody ogrzanej (zasilającej) i schłodzonej w grzejnikach (powrotnej). Różnica gęstości wywołuje różnicę
ciśnień, zwaną
ciśnieniem czynnym, które służy do pokonania oporów hydraulicznych
instalacji. Przyrost objętości związany z ogrzewaniem wody, przejmowany jest przez otwarte naczynie wzbiorcze. Ogrzewania grawitacyjne mają następujące
istotne wady:
- duże przekroje przewodów (większa bezwładność i koszt inwestycyjny),
- ograniczona
możliwość prowadzenia przewodów i zasięg ogrzewania, wymaganie minimalnych oporów hydraulicznych dla armatury i źródła ciepła.
Obecnie ogrzewania grawitacyjne są rzadko stosowane, jedynie w niedużych budynkach lub w miejscach, gdzie nie występuje sieć
elektryczna. Od momentu pojawienia się tanich, gazowych kotłów dwufunkcyjnych (ogrzewanie i ciepła woda), stosowane jest natomiast tzw. ogrzewanie
mieszkaniowe (kiedyś etażowe), w którym w każdym mieszkaniu znajduje się oddzielne źródło ciepła. System ogrzewania tego typu obecnie
najczęściej wyposaża się jednak w pompę obiegową.